Make your own free website on Tripod.com

Onschuldig Gevangen

 

 

Informatie over de wakes bij het grensgevang

 

Op iedere tweede zondag van de maand is er van 14 – 15 uur een wake bij het Grenshospitium aan de Tafelbergweg 10 in Amsterdam Zuid Oost.

 

In deze grensgevangenis worden mannen, vrouwen en kinderen cellulair opgesloten, niet omdat ze iets misdaan zouden hebben, maar omdat ze geen of onvoldoende papieren hebben.

 

Middels deze wakes willen wij stil staan bij wat er in deze gevangenis met mensen gebeurt, een teken van solidariteit geven aan de grensgevangenen en duidelijk maken dat wij grote vragen hebben bij het opsluiten van mensen die niets misdaan hebben.

 

Voor wie met het openbaar vervoer komt: voor de wakes wordt er tussen 13.30 en 13.40 uur verzameld bij de zuid uitgang van metrostation Holendrecht waarna we gezamenlijk in zo’n 20 minuten naar de Tafelbergweg lopen.

Voor wie met de auto komt: er is parkeergelegenheid direct bij de grensgevangenis aan de Tafelbergweg.

 

Voor meer informatie over grensgevangenissen, zie elders op deze website.

 

Voor meer informatie over de wakes kunt u contact opnemen met het Jeannette Noël Huis, postbus 12622, 1100 AP Amsterdam, 020 – 699 8 996.

 

Uit het oog, uit het hart?

 

Vluchtelingen die in uw land vertoeven zult ge niet onderdrukken. Ge zult hen liefhebben als u zelf.

 

Leviticus 19:33-34

 

‘Waken bij het grensgevang’

 

Achter de muren van een groeiend aantal vreemdelingengevangenissen verdwijnt een deel van de hedendaagse verdrevenen en vluchtelingen die aan ‘s lands grenzen aankloppen. Steeds vaker worden zulke gevangenissen buiten ons zicht geplaatst. Eén zo’n grensgevangenis staat achter het AMC aan de Tafelbergweg 10 te Amsterdam. Hier worden mensen, ook vrouwen en kinderen, cellulair opgesloten omdat ze geen papieren hebben. Vaak worden ze na maanden van onzekermakend wachten gedeporteerd of ook wel geïllegaliseerd buiten de poort op straat gezet en daar worden ze dan aan hun lot overgelaten.

 

In de tijd voor Pasen staan wij stil bij wat er in deze gevangenis met mensen gebeurt. We willen een teken van solidariteit geven aan de grensgevangenen. Ook maken we duidelijk dat wij grote vragen hebben bij het opsluiten van mensen die niets misdaan hebben. Dit doen we door te waken bij deze grensgevangenis. Deze wakes worden voorbereid vanuit de traditie en het gedachtegoed van telkens een andere geloofsgemeenschap:

 

1 maart As-woensdag     14 uur             Religieuzen voor Vluchtelingen en Catholic Worker Amsterdam

5 maart                           14 uur             Basis Beweging Nederland

12 maart bijna Purim       14 uur             Joodse wake

19 maart                         14 uur             Doopsgezinde wake

26 maart                         14 uur             Dominicaanse familie

2 april                     NB  15 uur          Orthodoxe wake

9 april Palm Zondag        14 uur             Protestanse Kerk in Nederland en de Vrijzinnig Protestanten en de Remonstranten

14 april Goede Vrijdag    14 uur             Franciscaanse Vredeswacht

16 april Pasen                 14 uur             Oecumenisch Vuur

 

De wakes duren een uur. Er wordt een half uur van te voren verzameld bij metrostation Holendrecht, zuid uitgang. Als de gevangenen naar de in oktober 2005 uitgebrande grensgevangenis op Schiphol terug gebracht zouden worden, dan waken we daar. Voor de laatste informatie, kijk op http://Onschuldig-gevangen.tripod.com of bel 020 - 6969 899 of 06 - 3029 5461 of 06 - 5162 6529  of schrijf naar de Amsterdamse Catholic Worker, Postbus 12622, 1100 AP AMSTERDAM.

 

_________________________________________________________________

 

 

OVER VREEMDELINGENGEVANGENISSEN – september 2005

 

Er zijn zeven vreemdelingengevangenissen in Nederland:

= in Ter Apel,   

= in Tilburg,  (in het complex van de Willem II),

= in Rotterdam, twee detentieboten,

= op Zestienhoven, uitzetcentrum,

= op Schiphol, uitzetcentrum,

= in Amsterdam, grensgevangenis Tafelbergweg

= in Soesterberg, detentiecentrum Zeist

 

In totaal zijn er nu ruim 2100 plaatsen in Nederlandse vreemdelingengevangenissen.

 

De mensen in deze vreemdelingengevangenissen zitten niet vast omdat ze iets misdaan hebben, zelfs niet omdat ze ergens van verdacht worden, maar puur omdat ze geen verblijfsvergunning hebben. Ze zitten opgesloten ‘ter fine van uitzetting’, zoals dat in juridisch jargon heet; om uitgezet te worden naar hun land van herkomst.

In de praktijk blijkt dat nog niet zo eenvoudig te zijn. Uit een recent onderzoek van de Universiteit van Tilburg onder leiding van prof. dr. A.M. van Kalmthout blijkt dat de terugkeer van de vreemdelingen vaak “ernstig belemmerd wordt door het ontbreken van reisdocumenten en de moeilijkheid om deze bij de ambassades te verkrijgen”. Daar kan je je wat bij voorstellen: stel u bent ambtenaar van een bepaald Afrikaans land op de ambassade in Den Haag of Brussel; sinds enkele tientallen jaren heeft er een verschrikkelijke burgeroorlog gewoed in uw land, en AIDS maakt enorm veel slachtoffers. Vele duizenden weeskinderen zwerven in de grote steden over straat, op zoek naar eten. Dan stapt en een ambtenaar van de Nederlandse IND binnen: “Als ik u even mag storen, hier heb ik een man die geen paspoort heeft, maar waarvan wij weten dat hij uit uw land komt. Hijzelf zegt dat hij uit een ander land komt, maar dat moet u maar niet geloven. Kunt u voor ons een formulier in orde maken dat we hem naar uw land kunnen uitzetten.” Zou u het kunnen opbrengen om beleefd te blijven?

Daar komt bij dat veel vreemdelingen door hun familie uitgezonden zijn om in het Westen geld te verdienen. Iedere maand maken zij een flink bedrag naar huis over. Hun leven is zwaar omdat ze hun familie moeten missen en vuil werk moeten doen in een koud land. Des te trotser zijn ze dat zij hun familie in staat stellen het hoofd boven water te houden. Ook de regeringen van deze landen zijn erg blij met het geld dat deze migranten opsturen; hun harde Westerse valuta zijn onmisbaar voor de betalingsbalans.

 

Het Tilburgse onderzoek stelt vast dat het aantal geslaagde uitzettingen vanuit Tilburg en Ter Apel de laatste vijf jaar gedaald is van 55 tot ongeveer 35%, terwijl de gemiddelde verblijfsduur daar de afgelopen twee jaar verdubbeld is tot 80 dagen, ruim 2 1/2 maand. De helft van de gevangenen zijn afgewezen asielzoekers, die op straat beland en later opgepakt zijn.

 

 

 

Bijvoorbeeld: Grensgevangenis Amsterdam

 

In Amsterdam-Zuidoost staat aan de Tafelbergweg een grensgevangenis, waar mensen zitten die op Schiphol aangekomen zijn en die formeel nog niet tot Nederland toegelaten zijn. Hier zitten zo’n honderdtwintig vreemdelingen gevangen: alleenstaande mannen en vrouwen, maar ook moeders met kinderen (van baby’s tot pubers) en enkele echtparen. Hoewel je mensen van alle leeftijden in de grensgevangenis tegen kunt komen, zijn de meesten jonge mannen van in de twintig.

 

Hoewel ‘hospitium’ ‘gastenverblijf’ betekent en de overheid graag spreekt over ‘bewoners’ die daar ‘grenslogies’ genieten op hun ‘kamers’ gaat het hier om echte gevangenissen met gevangenen die in hun cel opgesloten zitten. De gevangenissfeer merk je direct als je binnenkomt aan de hekken, een reeks deuren die slechts even open gaan om daarna weer in het slot te vallen en aan de detectiepoort en de röntgenscanner.

 

Bijna alle mensen die hier zitten zijn afgewezen asielzoekers waarvan de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst, een onderdeel van het ministerie van Justitie) bang is dat ze niet uit eigen beweging ons land zullen verlaten. Anderen zijn op Schiphol opgepakt omdat ze zonder (juiste) papieren Nederland binnen wilden komen of over wilden stappen op een ander vliegtuig.  Gemiddeld zitten de vreemdelingen 3 tot vier maanden vast. Sommigen enkele weken, anderen enkele maanden, sommigen meer dan negen maanden en een enkeling zelfs meer dan een jaar.

 

 

‘Illegalen’

 

De Vreemdelingenwet kent geen maximum’straf’ voor papierloosheid. Zo nu en dan beoordeelt de rechter of er nog wel ‘zicht op uitzetting’ is. In de praktijk is een eenvoudige belofte van de IND vaak voldoende om de opsluitingstermijn te verlengen.

 

Als een vreemdeling echt niet uitgezet kan worden, dan komt hij op straat te staan met een briefje binnen 24 uur het land te verlaten. Wat de IND met behulp van allerlei overheidsdiensten in maanden niet heeft kunnen bereiken, moet een vreemdeling die de taal niet spreekt en die geen geld en officiële contacten heeft in een etmaal voor elkaar zien te krijgen. Mocht hij of zij na deze 24 uur bij een controle tegen de lamp lopen, dan verdwijnt zij opnieuw achter de tralies.

 

Volgens officiële regeringsnota’s dienen al deze vreemdeling-onvriendelijke maatregelen ter ‘afschrikking’ of ‘ontmoediging’. Mensen uit arme landen die hun land om de een of andere reden moeten ontvluchten of die in het Westen geld willen gaan verdienen moeten gaan begrijpen dat ze in Nederland onprettig behandeld worden. Des te opmerkelijker is het dat er ook heel wat mensen in de grensgevangenis zitten die helemaal niet in Nederland willen zijn. Zij zijn op weg naar familie in Engeland of Canada, of ... op weg naar huis. Zo zat er enkele maanden geleden een groep van vijf mensen uit Kameroen een maand vast, verspreid over de twee grensgevangenissen en verschillende afdelingen. Zij helpen in hun land straatkinderen en waren op een internationaal congres in de Oekraïne geweest over dit onderwerp. Op weg naar huis stapten zij over op Schiphol, werden ingerekend door overijverige marechaussees en zaten vervolgens een maand in de grensgevangenis om uitgezet te worden naar het land waar ze al naar op weg waren.

 

Terwijl volgens de Nederlandse wet kinderen tussen 4 en 16 jaar niet cellulair opgesloten mogen worden, verblijven in de grensgevangenis Tafelbergweg en ook in het uitzetcentrum Zestienhoven geregeld gezinnen met kinderen van alle leeftijden, van baby’s tot pubers..

 

In de meeste vreemdelingengevangenissen zitten zogenaamde ‘illegalen’; mensen zonder verblijfs- en werkvergunning en vaak zonder paspoort die de politie opgepakt heeft bijvoorbeeld bij een kaartjescontrole in de metro, bij een inval in een bedrijf of gewoon op straat op verdenking van een overtreding (geen achterlicht) of een licht misdrijf (winkeldiefstal). Het zijn mensen als die Algerijn die al 17 jaar in Nederland woont en werkt. De laatste jaren verdiende hij zijn geld als keukenhulp in een restaurant in de buurt van het Leidseplein in Amsterdam. Tot op een dag dezelfde wijkagent die hem altijd zo vriendelijk groette hem met de nodige ‘sorry’s’ kwam arresteren.

Per dag kost een vreemdeling in de grensgevangenis de Nederlandse staat 173 euro. Dat is puur het gebouw en de bewaking en andere interne diensten. Daarbij komen nog de kosten voor IND, rechters, advocaten, vervoer naar rechtbank en ambassades, vliegtickets, begeleiding bij gedwongen uitzettingen en noem maar op.

 

 

Bronnen

1. ‘Wachttijd uitzetting verdubbeld’; artikel in Trouw van 27 september 2004 met uitspraken van prof. dr. A.M. van Kalmthout.

2. ‘De moeilijke terugkeer van illegale vreemdelingen’; persbericht van 9 december 2004 van de Universiteit van Tilburg, naar aanleiding van een onderzoek onder leiding van prof. dr. A.M. van Kalmthout. http://www.uvt.nl/nieuws/persberichten/2004/12/0413912.html; de titel van het onderzoeksrapport is: Terugkeermogelijkheden van vreemdelingen in vreemdelingenbewaring.

3. Memorie van toelichting bij vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2004; Tweede Kamer, vergaderjaar 2003-2004, 29 200 hoofdstuk VI, nr. 2.

4. ‘Aanhangsel van de Handelingen 501’; Tweede Kamer, vergaderjaar 2004-2005; vragen van en antwoorden aan kamerlid Vos door minister Verdonk.

5. ‘Brief van de minister voor vreemdelingenzaken en integratie’; 12 november 2004; Tweede kamer, vergaderjaar 2004-2005, 19 637, nr. 875.

6. verschillende persberichten van Dienst Justitiële Inrichtingen; http://www.dji.nl.

7. Website IND: www.ind.nl

 

De gifbeker van het grenshospitium
Strakker vreemdelingenbeleid leidt tot uitwassen


ASTRID FEITER – OPZIJ – februari 2001

 Het vreemdelingenbeleid in Nederland is aangescherpt. Dat merken ook de diverse hulporganisaties. Tegenwoordig worden ook vrouwen en kinderen zonder pardon gevangengezet en teruggestuurd. Zoals de 19-jarige Chinese Hung Wu en haar zeven maanden oude baby Lina. Of de 23-jarige Iraanse Azita.

Zwanger, berooid en zonder identiteitspapieren werd Hung Wu vorig jaar februari op Schiphol aangehouden. Volgens haar eigen zeggen was ze het slachtoffer van mensenhandel. Haar souteneur had haar China uit gesmokkeld, waarna ze in Engeland en Thailand had moeten werken in de prostitutie. In die periode was ze zwanger geraakt. Haar pooier kon haar toen niet meer gebruiken en dumpte haar op Schiphol.

Zeven maanden later stond ze weer op Schiphol. Ditmaal met haar baby Lina en geescorteerd door de marechaussee. De KLM vloog haar op 7 september naar Shanghai. Daar werd ze in de ontvangsthal van het vliegveld opgewacht door een Nederlandse correspondent van De Telegraaf. Hij heeft haar, noch haar kind gezien. Medepassagiers verklaarden hem dat de vrouw en haar baby in het vliegtuig waren achtergebleven. Volgens de KLM-vertegenwoordigster in Shanghai is het gebruikelijk dat mensen zoals Hung Wu door de Chinese douane apart worden gehouden voor een 'toelatingsprocedure'.

Feministisch theologe Roline Woldinga was een van de mensen die geprobeerd hebben de uitzetting van Hung Wu te voorkomen door de poort van het grenshospitium in Amsterdam-Zuidoost - waar de Chinese met haar kind gevangenzat - te versperren. 'Ik ben een democraat in hart en nieren en een overtuigd pacifist, maar toch heb ik geweigerd opzij te gaan toen de politie dat verzocht. Dit meisje zou met haar baby naar China worden vervoerd, terwijl niemand weet wat haar daar te wachten stond. Ik moest iets doen.'

Woldinga schreef daarna brieven naar de directie van de KLM, staatssecretaris Cohen van Justitie en burgemeester Patijn als korpsbeheerder van de Amsterdamse politie om opheldering te vragen over het lot van Hung Wu. Een bevredigend antwoord kreeg ze niet. 'In die brief heb ik teruggegrepen op de situatie in de Tweede Wereldoorlog, toen we machteloos moesten toezien hoe de joden werden weggevoerd. Nu kunnen we weerloze mensen helpen, maar mogen het niet. Soms moet je chargeren om de zaken helder te krijgen. Hulporganisaties hadden deze vrouw en haar kind in Nederland kunnen onderbrengen. Dan was ze weliswaar in de illegaliteit verdwenen, maar alles was beter dan haar terugsturen naar China.'

Woldinga kwam met de Chinese en haar kind in aanraking tijdens acties voor de poort van het grenshospitium, waar asielzoekers worden opgesloten die geen identiteitspapieren hebben of geen goed vluchtverhaal. Zij hebben dan geen perspectief om toegelaten te worden in Nederland en worden teruggestuurd. Dat kan soms enkele maanden wachttijd betekenen, omdat daarover eerst met het land van herkomst overeenstemming moet worden bereikt. Pas als dat niet lukt, worden ze tot de asielprocedure toegelaten.

'Elke keer ben ik weer onder de indruk van het geloof en het vertrouwen dat de mensen in het grenshospitium hebben. Hoe kunnen ze toch zingen en roepen dat God goed is, terwijl ze in het gevang zitten? Deze mensen moeten zich verschrikkelijk alleen voelen. Ik ben voor het voeren van een asielprocedure, maar je mag mensen die niks hebben misdaan, niet opsluiten. Stuur ze dan meteen terug, maar geef ze geen hoop. Opsluiten in het grenshospitium is geestelijke marteling.'

Wekelijks worden mensen vanuit het grenshospitium uitgezet naar het land waar ze vandaan komen. Waarom maakt Woldinga zich dan juist zo druk om de Chinese en haar kind? 'Dit kind was in Nederland geboren. Is dat nou zo sentimenteel van mij? Deze uitzetting ging in tegen mijn hele gevoel van rechtvaardigheid.'

Dominee Cees van Veelen uit Amsterdam-Zuidoost had geregeld dat er voor Hung Wu en haar kind opvang was gereserveerd via een kerkelijke of particuliere organisatie. 'In geval van vrouwen doen wij altijd extra ons best. Mannen rooien het wel in de wildernis, die vinden nog weleens werk bij een slachterij of in de bouw. Vrouwen vallen vaak ten prooi aan pooiers, die hen al bij de poorten van de asielzoekerscentra staan op te wachten.'

De dominee maakt zich vooral kwaad over de onverschilligheid van de overheid, die weigerde te geloven dat Hung Wu slachtoffer was van vrouwenhandel. 'Hoe had zij anders als analfabete vrouw China kunnen verlaten? Dat land geeft geen uitreisvisum aan mensen die geen Engels spreken omdat ze dan volgens de autoriteiten toch niets in het buitenland te zoeken hebben. Deze vrouw was van zeer eenvoudige komaf uit de provincie. Ze had niet eens het geld om aan zo'n visum te komen. Hung Wu was in blinde paniek: ongehuwd moeder zijn is strafbaar in China. Maar er staat ook straf op het op illegale wijze verlaten van het land, zoals haar is overkomen. Voor deze vrouw kunnen wij nu niets meer doen. De enige die nog wat zou kunnen bereiken, is de Nederlandse overheid. Die zou via de ambassade kunnen laten nagaan wat er met haar is gebeurd.'

Maar dat zal niet gebeuren. Een paar weken na de uitzetting van Hung Wu was een delegatie van de Immigratie- en Naturalisatiedienst in China om te praten over illegale immigratie. Volgens een woordvoerster van Justitie is daarbij de naam Hung Wu niet gevallen. 'Die delegatie praat niet over individuele gevallen. Wij weten niet wat er met deze vrouw is gebeurd, dat volgen wij nooit. Zij had geen aannemelijk vluchtverhaal en dus kwam ze niet in aanmerking voor onze asielprocedure. China is voor Nederland een veilig land om naar te worden teruggestuurd. De overheid gaat ervan uit dat mensen daar in vrijheid kunnen leven.'

Rens den Hollander, werkzaam bij het Autonoom Centrum in Amsterdam, heeft zich ook ingespannen voor Hung Wu. Het Autonoom Centrum loopt al jaren te hoop tegen het bestaan van het grenshospitium en de uitzetting van asielzoekers. 'Een aantal jaren geleden was het in de politiek nog een issue of je asielzoekers die niets hadden misdaan, mocht opsluiten. Maar dat komt zelfs niet eens meer ter sprake. Ook vrouwen en kinderen worden opgesloten in het grenshospitium. In normale gevangenissen zijn nog vrouwenvleugels, maar daar hebben deze vrouwen kennelijk geen recht op.'

Ook Petra Schultz van de vluchtelingenorganisatie Prime uit Den Haag ziet de schrijnende gevolgen van de aangescherpte regels in de praktijk. De organisatie waar zij zich voor inzet, poogt de situatie van (afgewezen) asielzoekers met behulp van giften van kerken, linkse organisaties en particulieren te verbeteren. Soms lukt het de organisatie deze mensen tijdelijk een dak boven het hoofd te bieden of een goede advocaat voor hen op te sporen. Schultz komt vrijwel dagelijks in aanraking met illegale vrouwen die met hun kinderen door ons land zwerven. Vaak zijn zij na een eerste vergeefse poging asiel te krijgen uit een asielzoekerscentrum gezet. Dan mogen ze nog wel een tweede verzoek indienen, maar hebben geen recht meer op onderdak, sociale zekerheid, medische zorg en onderwijs.

'De regels zijn momenteel zo streng dat een tweede asielverzoek feitelijk onmogelijk wordt gemaakt. Want deze mensen hebben niet alleen geen dak boven hun hoofd, ze worden ook nog eens verplicht zich om de week te melden bij het aanmeldcentrum in Rijsbergen of Zevenaar voor een stempel. Laatst klopte hier een Ethiopische vrouw met haar kind aan om hulp. Hoe moet die daar komen, terwijl ze niet eens geld heeft?' aldus Schultz. 'Zeker voor vrouwen met kinderen is deze situatie onmogelijk. Sommige kinderen leven al sinds hun geboorte in de illegaliteit. Overal waar ze onderdak vinden, zijn ze te gast. Ze mogen nergens aankomen. Ze hebben soms op stations moeten slapen. Met wat voor een wereldbeeld groeien deze kinderen op?'

Bij Prime kunnen illegale vrouwen hun verhalen kwijt. Daarnaast bezoekt de organisatie andere vrouwengroepen, voert acties tegen bijvoorbeeld uitzettingen, regelt taallessen en biedt allerlei andere ondersteuning. 'Extra aandacht voor vrouwen is nodig omdat ze kwetsbaarder zijn dan mannen, zeker als ze ook nog eens de zorg hebben voor kinderen. Zwervend op straat lopen ze grote kans op seksueel misbruik, en ze durven daarvan niet eens aangifte te doen. Illegale vrouwen leiden een geisoleerd bestaan met alle gevolgen van dien. Ik heb eens voor een vrouw die acht maanden zwanger was medische hulp moeten regelen. Die had nog geen enkele controle gehad.'

Gelijktijdig met Hung Wu verbleef in het grenshospitium ook een Iraanse studente, de 23-jarige Azita Hatami. Zij was aangehouden op doorreis naar Frankrijk, waar ze politiek asiel wilde aanvragen nadat ze had meegedaan aan een studentenopstand in Teheran. Zij was er zeker van dat ze bij terugkeer in Iran direct zou worden opgepakt en gevangengezet.

Zij en de overige 'bewoners' van het grenshospitium trokken zich het lot van Hung Wu en haar baby heel erg aan. Zo erg dat Azita onderstaande ingezonden brief stuurde naar dagblad Trouw:

'Met hoeveel dromen heeft ze niet rondgelopen dat haar kind hier geboren zou worden en dat ze hier in Nederland de vrijheid zou beleven? (...) Ze was vreselijk bang voor het lot van haar kind - een meisje - in China. Tenslotte, na zeven maanden in deze afschuwelijke omstandigheden doorgebracht te hebben in een situatie waarin ze continu huilde, schreeuwde en smeekte, werd ze uitgezet. Een man die het allemaal meemaakte, is gek geworden; hij schreeuwde: "God, als je mijn ellende niet ziet, kijk dan naar de ellende van die vrouw en dat onschuldige kind. (...) Als je ons niet uit deze situatie kunt redden, maak mij dan dood, want zoveel ellende kan ik niet zien." Ons leven hier lijkt op het langzaam leegdrinken van een gifbeker.'

Ook voor Azita heeft Prime zich ingezet. Tevergeefs. Zes pogingen haar uit te zetten mislukten omdat ze te veel verzet bood. Maar op 15 december was het raak: onder begeleiding van de marechaussee werd zij, na een verblijf van dertien maanden in het grenshospitium, naar haar vaderland teruggevlogen. Sindsdien is niets meer van haar vernomen.

 

© Copyright 2001 Weekbladpers Tijdschriften  
Opzij